Xume, eta garai baten lekuko

Juanma Gallego 2025ko mar. 30a, 06:00

Margo gotiko oso sinpleak dira Riberako San Esteban elizan daudenak: irudian, Adam eta Eba paradisuan. Argazkia: JUANMA GALLEGO / ALEA

Gotzaindegiari iaz eraikina erosi eta gero, Riberako elizan dauden margo gotikoak zaharberrituko ditu aldundiak, horretarako 90.000 euroko partida bideratuz. Bisita gidatuak ere egingo dituzte.

Riberako San Esteban elizaren barruan dauden horma margoak zaharberritzeko kontratu bat atera du aste honetan aldundiak lizitazio publikora. Europako Batasuneko Next Generation funtsen alorreko diru laguntza batez baliatuko dira horretarako. Zehazki, Valderejoko parke naturalean turismoa sustatzeko diru proiektu baten barruan sartu dute zaharberritzea, ondare kulturalari lotutako produktu turistiko berriak ezarri nahian. Lanak kontratatzeko 90.000 euro inguruko aurrekontua aurreikusi du foru erakundeak.

Hustutako herri ikusgarriko elizan dauden margoak XV. mendearen bukaeran edo XVI. mendearen hasieran egin zituzten, duela bi hamarkada baino gehiago horien gaineko ikerketa egin zuen Raquel Saenz Pascual adituak egindako datazio baten arabera.

Margoak oso xumeak dira, eta, logikoa denez, erlijio izaerakoak dira. Elizaren burualdean, 40 metro koadro inguru hartzen dituzte margo gotikoek, eta bi aldeetan 18 metro koadrokoak ere badaude. Hirugarren multzo bat gangan dago, 50 metro koadro inguru hartuz.

Lantegi liburuetan ez da dago margo horien gaineko informaziorik

Saenz Pascual adituak dio elizaren lantegi liburuetan ez dela horren gaineko azalpenik agertzen, eta, beraz, ez dago jakiterik zein tailerrekoak diren. Margo horietan "linealismoa" gailentzen da, eta, horretatik abiatuta, egileak suposatu zuen landu zuten lantegikoek ez zituztela jaso oraindik perspektibaren eta figuren bolumenaren teknikak. Horregatik ebatzi zuen "herri izaerako" margoak direla, "penintsulan lantzen ziren eta modan ziren ezein korrontetik aldenduta". Eliza aldundiaren jabetzakoa da, iaz erosi baitzion aldundiak Gasteizko Gotzaindegiari. Orain, horien lehengoratzea egitea ebatzi dute.

Egoera kaskarra

Egin duen txostenean aldundiak dio eraikina 1980ko hamarkadan abandonatuta geratu zela, eta bere egoera kaskarraz ohartarazi du: "Hondamendi eta utzikeria itxura du; zoladura gune batzuetan altxatuta dago, eta estaldura batzuk erori egin dira". Besteak beste, txostenak aipatzen ditu eroritako harri eta estaldurak, arrakalak, inguruko landarediak eragindako kolonizazio biologikoa, zikinkeriak, hautsa eta armiarma sareak edota beheko geruzetan dauden margoen gaineko estalduraren altxatuak. Margoetako batzuk ilun daude —uste dute 1983an egindako esku hartze batean erabilitako material baten oxidazioaren ondorioa izan daitekeela hau—, eta margoetako zati batzuetan narriadura nabarmena dago.

Duela gutxi Kexaan egin den modu berean, lanak egingo dituen enpresak bisitaldi gidatuak prestatu beharko ditu, "ahal dela" zaharberritzeak irauten duen bitartean. Zehaztu dute horietako bat teknikoa izango dela, Añanako turismo enpresei bideratutakoa, baina publiko orokorrari begira ere hiru bisitaldi prestatuko dituzte, zaharberritze lanen berri emateko; horiek astean zehar egingo dituzte.

Izan zaitez ALEAkide!

ALEA da Arabako euskarazko aldizkari bakarra, eta zu bezalako irakurleen babesa behar du aurrera egiteko. Zuk ere gurekin bat egin nahi al duzu? Aukera ezberdinak dituzu gure proiektuarekin bat egiteko.

Informazio gehiago

Erantzuteko, izena emanda egon behar duzu eta horretarako baimenak eduki behar dituzu. Sartu komunitatera!