Jantzi ezina

Erabiltzailearen aurpegia
Mikelekin elkartasunez, Aramaion ere gona jantzi zuten ikasleek joan den ostegunean. / ALEA

Burutik pasa ere ez zitzaion egingo Mikeli egun hartan egin zuenak gerora ekarri duen guztia. Goiz hartan, ikastolara joateko, gona janztea erabaki zuen.

Aspaldian omen zuen nahia betetzeak mugitu duen guztiak gona hori oihal zati bat baino zerbait gehiago dela erakutsi du. Bada, gauzak horrela, keinu horrek sekulako lurrikara eragin zuen goiz hartan. Mikel psikologora bidali zuen bere irakasle batek, klasea eten eta gero, gelakideen irainen hotsa oraindik entzun zitekeenean. Zakila izanda gona janzteagatik, 2020. urtean, psikologora.

Izan ere, Mikelek, agian zertan ari zen jakin gabe, normaren aurkako ekintza politiko txiki bat gauzatu zuen bere nahia betetzera ausartu zenean. Edo ez hain txikia, lortu duen oihartzuna noraino iritsi den ikusita. Sare sozialetan ikastolan pasa zitzaiona salatzea besterik ez zuen behar izan, bere iraultzaren metxa pizteko. Dagoeneko iraultza ez da Mikelena soilik.

"Mikelek, agian zertan ari zen jakin gabe, normaren aurkako ekintza politiko txiki bat gauzatu zuen bere nahia betetzera ausartu zenean"

Irakasle hark Mikel psikologora bidaltzea zisheteropatriarkatuak barreneraino jota gaixo dagoen jendarte batek erakusten duen sintoma bat da. Jendarte horrek, guk, zuk, markatutako bidetik ateratzera atrebitzen den edozeinentzat erantzuna ere oso ikasia du, dugu, duzu: zigorra. Hori da Mikelek egun horretan jasan behar izan zuena, irainak eta psikologora bidaltzea izan baitziren bere zigorra.

Baina, zer da zigor horren atzean dagoena? Zerk bultzatzen gaitu markatutako bidetik ateratzen den hori zigortzera? Gure burua babestea, alegia. Erakusten digu gu bidea jarraitzen ari garela. Garena mugitzen du, eta ezin dugu onartu guretzat berdina den batek gona janztea, guk ere jantzi dezakegula suposatzen baitu. Eta horrek gure mamu eta beldurrekin aurrez aurre jartzera derrigortzen gaitu. Bidetik ateratzeak beldurra ematen baitu, eta ez gara gai. Ezin dugu eta ez dugu nahi, sekulako esfortzua izango bailitzatekeelako. Hortaz, norbera mugiarazten duena onartu beharrean, ondokoa zapaltzen dugu, iraindu eta psikologora bidaltzen dugu, guztiz lekuz kanpo egon beharko liratekeen galderak erantzutera.

Horrek guztiak oinarrian duena gizontasuna ulertzeko eredu toxiko, hegemoniko eta normatiboa da. Genero arteko arrakalarekin bukatzeko konponbidea berdintasuna eta hezkidetza direla sinestarazi diguna. Emakumezkoak orain arte ez zeuden tokietara eraman dituena, bai, baina gizontasun ereduaren eztabaida apenas ireki duena. Erdibideko berdintasuna deitu diezaiokegu. Beraz, zisheteropatriarkatuak ziria sartu digu, berriz ere, eta ez gara konturatu: ez ukitu gizontasun sakratua.

"Horrek guztiak oinarrian duena gizontasuna ulertzeko eredu toxiko, hegemoniko eta normatiboa da"

Testuinguru horretan, Mikel goiz hartan sistema zirikatzen saiatu zen bere nahia bete zuenean. Eta sistemak automatizatua duen erantzuna jaso zuen, ondorioz. Baina Mikelek ez du laguntza psikologikorik behar gona jantzi duelako. Sistema zirikatzeagatik Mikel zigortzen duen jendartea da laguntza behar duena, zisheteronormatibitatearen kutxa zurrunetik kanpo askeago bizi eta izateko.

Bai, jendartea eta horren jarrera dira eztabaidagai izan beharko liratekeenak. Urte asko daramatzagu fokua norma apurtzen duten horien gainean jartzen, baina bada garaia fokoa norma jarraitzen dutenen gainean jartzeko. Eztabaida ezin da izan Mikelek gona jantzi duela, horrek gainontzekoengan zer eta zergatik eragiten duen baizik.

Zorionez, arestian aipatu lurrikara haren hainbat eta hainbat erreplika ere etorri dira harrezkero. Tartean, Oñatiko Zuazola-Larraña institutu publikoko ikasleek burututako ekintza. Sortutako arrabotsa ikusita, erabaki zuten beraiek ere gonaz jantzita joango zirela hurrengo egunean klasera. Pentsatu, esan eta egin. Egia da egun batez gona janzteak ez duela oinarrian dagoena bat-batean konponduko, ekintza sinboliko bat izan daitekeela soilik. Egia da baita ere gona jantzita eraman duten gazte batzuk irainak jaso behar izan dituztela beraien eskoletan, eta beste batzuek jolas moduan hartu dutela. Badakigu patriarkatuaren erroak ez direla egun batetik bestera desagertuko.

"Eztabaida ezin da izan Mikelek gona jantzi duela, horrek gainontzekoengan zer eta zergatik eragiten duen baizik"

Hala ere, klasera egun batez gona jantzita sinbolikoa den zerbait izateaz gain, sinbolismoz beteta dagoen ekintza bat da. Politika egitea da, nolabait, eskala txikian. Zerbaiten erakusle da, esperantza leiho bat irekitzera eraman gaitzakeena: esna dagoen gazteria bat ere badugu gure artean, bere inguruan gauzak gertatzen ari direla ikusten duena, kontzientzia politikoa duena eta norma zalantzan jartzen duena. Eta, era berean, gazte hauek bide horretan laguntzeko prest profesional ugari ditugula ere erakusten digun sintoma bat dira horrelako ekintzak.

STEILAS hezkuntza sindikatuan hezkidetza kontzeptua gainditu eta pedagogia feministak martxan jarri behar direla azpimarratu izan dugu azken urteetan, eta horrelako egoerek planteamendua indartu besterik ez dute egiten. Poliki-poliki bada ere, zisheteronormatibitatea atzean utziko duen jendarte bat eraiki behar dugu, etorkizunean gaur egun ez garen jendarte justu eta aske bat izan nahi badugu. Jarrai dezala lurrikarak.

Erlazionatuak

Mikelekin elkartasunez, Aramaion ere gona jantzi dute ikasleek

Gorbeialdea

Arropak generorik ez duela adierazteko, dozenaka haur gona jantzita joan dira gaur eskolara.

ALBISTEAK MUGIKORREAN

ALEAren albisteak Whatsapp edo Telegram bidez jaso nahi dituzu?

WHATSAPP: Bidali ALEA hitza 645 66 86 02 telefono zenbakira.

TELEGRAM: Batu zaitez @ArabakoALEA kanalera.


ALEA da Arabako euskarazko aldizkari bakarra, eta zu bezalako irakurleen babesa behar du aurrera egiteko. Zuk ere gurekin bat egin nahi al duzu?


Izan zaitez ALEAkide