Amurrio izan da, orain arte, Arabako ikastolen jai handiaren bost edizioren agertokia. Ospakizunak 1986, 1996, 2005, 2013 eta 2020an egin ziren, Aresketa ikastolako hezkuntza komunitateak antolatuta. Amurrion egindako lehen edizioa 1986an egin zen, Araban bultza euskararen martxa lelopean. "Garai hartako antolaketa ez zen soilik Aresketa ikastolaren esku egon. Izan ere, euskararen egoeraz arduratuta zeuden beste eskola batzuetako zenbait irakaslek eta AEK-k buru-belarri jardun zuten ikastolarekin batera lanean haren antolaketan", gogoratu dute antolatzaileek.
Hamar urte geroago, 1996an, Amurrion egin zen berriz ere jaia, Euskara guztiona leloarekin. Edizio horren helburua ikastetxearen instalazioak handitzea finantzatzea izan zen, Lehen eta Bigarren Hezkuntzako ikasleen hazkundeari erantzuteko leku gehiago behar baitzuen. Aresketak antolatutako hirugarren edizioa 2005ean iritsi zen, Ekiozu bideari leloarekin. Helburu nagusia ikasleen jolaserako espazio estaliak eraikitzeko dirua biltzea izan zen.
2013ko edizioa Mihian kili-kili, euskaraz ibili lelopean egin zuten, eta antolatzaileek euskararen eguneroko erabilera azpimarratu nahi izan zuten. Mezu nagusia argia izan zen: hizkuntzaren ezagutza hazten ari zen, baina beharrezkoa zen eguneroko erabilera bizitzako esparru guztietan sustatzea. Jaiak ere helburu ekonomiko zehatza zuen: Aresketa ikastolan bi ikasgela berri eraikitzea finantzatzea.
2020an egin zen bosgarren edizioa pandemiak markatu zuen ezinbestean. Darabagu izan zen aukeratutako leloa, mugimendu, bulkada eta etorkizunerako proiekzioaren inguruko ideiak transmititzeko sortutako hitza. Hala ere, osasun larrialdiak aurreikusitako ospakizuna sakon aldatzera behartu zuen. Programazioa Covid-19ak eragindako murrizketetara egokitu behar izan zen eta jaia ezin izan zen ohiko baldintzetan garatu.
Aurten, seigarren edizioa egingo dute hilaren 14an, eta egun bakarreko jaitik harago, euskal kultura indartzeko, euskararen erabileran jauzi berri bat emateko eta eragile ezberdinen arteko elkarlana sustatzeko topagunea izatea nahi dute.
Aldarrikapen espazio bat
Unai Mendizabal Araba Euskaraz kultur elkarteko lehendakariak nabarmendu duenez, ikastolen sorreratik jauzi handia eman da euskalduntzean, baina erabileraren atzeraldiaren eta euskararen aurkako oldarraldien aurrean, erantzun bateratu bat emateko garaia da: "Euskaraz biziko den gizarte bat nahi dugu, eta honaino ekarri gaituen olatua utzi gabe, harago eramango gaituen beste olatu indartsu bat hartzera goaz". Erakunde publikoen eta herrigintzaren indarrak batzeko deia egin du Mendizabalek, Araba Euskaraz topagune alai bat izateaz gain, hizkuntza eskubideak exijitzeko aldarrikapen espazio bat ere badela gogoratuz.
Josu Barrenengoa lehendakariak ikastolaren ardura adierazi du edizioaren antolaketan.Taupadak berpiztu leloa ez dela kasualitatea azaldu du: "Gure nahia euskararen taupadak indartzea eta euskara herritar guztiengana iristea da; ez soilik ikastolan, baizik eta kalean, plazan eta eguneroko bizitzan".
Aiaraldean murgiltze ereduan aitzindari izandako ikastolak azken hilabeteetan Araba osoko ikastolen, herriko eragileen eta boluntarioen laguntza eskertu du, ekainaren 14koa komunitate oso baten auzolanaren isla izango dela bermatuz.