alea.eus

Kaka praketan, edo nola salbatu euskara, euskara desagerraraziz

Erabiltzailearen aurpegia Asier Sarasua Garmendia 2016-11-07 20:06   Euskara

"Arabara etorrita, uste dut oro har gero eta euskara hobea eta euskara gehiago hitz egiten dela".

Euskara salbatzeko enegarren proposamena, aurtengoa, Arkaitz Zarragaren eskutik dator. Gogoan izan 2012an Amuriza izan zela salbatzailea; lehenago ere ikusi genituen proposamen bizarroagoak, Andoni Errazkinena edo Jesus Rubio doktorea an ekonomiak egindakoak kasu.

Denek ala denek alde beretik egiten dute huts, nire ustez: akatsa euskararena berarena dela nabarmentzen dute. Beste era batera esanda, euskara da aldatu beharrekoa, edo frankismoan ministro izan zen hark gordinago esan zuen bezala: "Ezin da fisika nuklearreko testurik idatzi euskaraz". Izan ere, euskara ez omen dago prestatuta bizitza modernorako. Eta behin lehen akatsa eginda, bigarrena dator: gaztelaniaren betaurrekoak ipinita konpondu nahi dituzte euskarak omen dituen gabeziak. Et et et, ez eskatu, mesedez, ingelesa hartzea oinarri gisa, maileguan lauzpabost termino hartzeko ez bada; are gutxiago "gainbeheran" datorren frantsesa, edo goraka datorren txinera.

Ba ez. Ez dut onartzen tesia. Euskara gehiago ez hedatzearen arazoa ez da euskararena berarena; euskarak ez du inolako arazorik edozein kontzeptu adierazteko, eta beharrezkoa denean, maileguan hartzen ditu inolako arazorik gabe beste hizkuntza batzuetako terminoak; euskara, gaur egun bezalakoa izanda, Asiako hego-ekialdean 1.000 milioi lagunek hitz egingo balute, euskara hobetu nahi duten goiko horiek ez lukete inolako gutxiegitasun-konplexurik izango; eta amaitzeko, eta hau bai garrantzitsua, Arabara etorrita, uste dut oro har gero eta euskara hobea eta euskara gehiago hitz egiten dela.

Argi gera bedi ez dudala uste inork zuri/beltz posizio batetik egiten dituenik euskara salbatzeko bere ekarpenak, eta tartean ñabardura asko daudela. Nik neuk ere, Librezale bezalako lantaldeetan parte hartzen dudan heinean, argi ikusten dut hizkuntza bat aberasteko ezinbestekoak direla maileguak, bai lexikoari dagokionez bai sintaxia aldatu behar bada ere. Softwarea, hardwarea, RAMa... arazorik gabe erabiltzen ditugu aplikazioak euskaratzean. Are gehiago, nik ere babestu izan dut Arkaitzen aipatzen duen "sukaldatu" hitza erabiltzea, uste baitut "kuzinatu" baino egokiagoa eta adierazkorragoa izan daitekeela. Maileguak etengabe gertatzen dira hizkuntzen artean. Ingelesez, esaterako, informatikaren alorrean "free" hitza erabili ordez, gero eta maizago gaztelaniako "libre "eta "gratis" bikotea erabiltzen dute anbiguotasunak saihesteko.

Baina ez dut ulertzen maileguak beharrezkoak ez direnean ere zergatik egin behar diren. Norbaitek behar al ditu "txizatu" eta "kakatu" hitzak? (Oharra: "kakaztu" beste gauza bat izan da beti nire etxean: kaletik etxera lokatzez lohituta iristen ginenean, kakaztuta geunden). Nik dakidanez, umeek praketan txiza egin izan dute orain arte. Edo kuleroetan. Itsusiagoa al da "praketan txiza egin du" esatea? Ahoskatzeko zailagoa? Zergatik? Arkaitzen ustez, honakoagatik: "Niretzat oso irudi grafikoa ematen du; «gainean txiz egin du»-k ez duen indarra dauka." Tira, nire alabak ere dio beretzat zailagoa dela lau letra dituen "zira" esatea, "txubaskeroa" esatea baino. Hara zer kasualitatea, gaztelaniazkoa da beti errazagoa edo indartsuagoa.

Ea ba, utzidazue orain niri ingelesaren betaurrekoak ipintzen. Nola esaten da Arkaitzek aipatu duen "gainean txiz egin du" hori ingelesez? Esteka honetan dituzue zenbait erantzun. "He peed himself. He wethimself. He peed his pants, He wet his pants." Ingeles zipitzik ere ez dakizuenok ere konturatuko zineten zerbaitetaz: ingelesez gutxienez hiru hitz behar dira gaztelaniako "se meó" esateko. Norbaitek uste al du ingelesak hutsune bat duela kontzeptu hori adierazteko, "se meó" hitzak duen indarra ez daukala, eta akats hori konpondu egin behar dutela?

"Eskerrik" hitzaren kontuan sartu ere ez naiz egingo, hain zentzugabea baita. Gutxienez "Eskerrak" proposatu izan balu Arkaitzek...

"Kontuan har dezagun egungo euskaldun gehienak gaztelania dutela hizkuntza nagusi", dio Arkaitzek. Euskal hiztun gehienok gaztelaniaren eragina dugula, ba bai. Hala ere, euskararen periferia euskaldunberria den Gasteiz honetatik ikusita, beti iruditu zait oso bitxia euskara helduaroan ikasi duten gasteiztarrek gutxitan izaten dutela zalantzarik, ederki bereizten dutela zer den euskara eta zer ez, euskaraz ari direla uste duten zenbait euskaldun zaharren aldean. Euskararen ikaste-prozesuan erdarakadak sartuko dituzte, baina erdarakada zein den ikasi ondoren, edo ez dute erabiliko eta behar den moduan esango dute, edo isilik geratuko dira, ez badakite kontzeptua nola adierazi. Esan dezadan argi: "Pardela aldatu diot, eske txizatuta egon da!" ez da, nire ustez, euskaldun berri batek askotan esango lukeen zerbait; bai, ordea, euskaraz ari direla uste duten euskaldun zahar askok, nagikeriagatik, zabarkeriagatik, beren informazio-iturburuak gaztelaniazkoak direlako, euskarazko libururik irakurtzeko inolako asmorik ez dutelako, aplikazio informatikoak gaztelaniaz erabiltzen dituztelako, eta kalean solasean ari direnean ahalegin intelektual txikiena ere egin nahi ez dutelako behar den moduan hitz egiteko; azken finean, gaztelaniatik zuzeneko itzulpena egiten ari direlako. Ulertzen dut gaztelaniaren pisua astunegia dela askorentzat, baina euskararen alde dagoen edozeinek egin beharreko ariketa minimoena da pixka bat ahalegintzea bere euskara-maila hobetzeko. Araba Euskaraz-era gutxiago joan eta Arabako Alea gehiago irakurri!

Beste atal batean, "Barne filologoak akatzen hasi beharko gara", dio Arkaitzek. Ados nago gure barnetxoan euskaldun gehienok filologo bat daramagula badio, beste euskal herritar askok Athletic-en edo Baskoniaren entrenatzaile bat daramaten bezala. Ulertzen ez dudana da, orduan, nola idatz dezakeen Arkaitzek bere barne filologoak oso-osorik diktatu dion iritzi-artikulu bat. Baieztapen iruzurtitxoa iruditzen zait bere aldetik. Bestalde: "Gure baitan ditugun apaiz filologoek ez digute hizkuntza naturaltasunez bizitzen uzten". Ni ateoa naiz, daitort, baina uste dut txizatzea ez dela naturala, gaztelaniaren kopia hutsa baizik.

Honenbestez konturatuko zinetenez, ez nago ados Arkaitzen testuaren mamiarekin, baina seguru nago abertzaleen artean defendatzaile bat baino gehiago izango duela. Euskararik gabeko euskal abertzaletasuna ez al zuen, ba, norbaitek defendatu Gara egunkarian duela gutxi! Euskara burujabea nahi dugu (gutako batzuek), eta horrek ahalegina eskatzen du, baina "euskal" "abertzale" asko ere horretarako prest ez badago, nork uste dut "eske txizatuta egon da"onartuta gauzak aldatuko direnik? Ezaguna da bide horrek nora daraman, dagoeneko bidea oso-osorik egin duten "abertzale” asko eta askok beren egunerokoan zer egiten duten une oro ikusten baitugu kalean. "Le he cambiado el pañal, que se ha meado. Por cierto, mañana voy a Bilbo a la mani." A Bilbo.

Erantzunak

Erabiltzailearen aurpegia Martin Rezola 2016-11-08 08:56 Erantzuna | #1

Kaixo, Asier:

Bat nator zurekin, oro har. Zarragaren artikuluaren inguruko eztabaida nahaste-borraste bat iruditzen zait: maileguak, interferentziak, kode-aldaketak, erregistro-mailak, euskalkiak-estandarra… dena zaku berean. Uf… Eta, maileguak direla eta, uste dut harira oso ondo datorrela Carme Junyent hizkuntzalariari noizbait irakurri diodan paragrafo bat ("La diversidad lingüística" liburutik):

«Los fenómenos en los que están involucrados los préstamos forman un continuum, en el extremo del cual está la situación lingüística que, a pesar de formar parte del mismo tipo de fenómeno, es la antítesis de lo que significa un préstamo. Si un préstamo puede ser reciprocidad, la sustitución es la aniquilación, y la frontera que separa ambas conductas es díficil de establecer, pero una vez que se ha traspasado, la destrucción es inevitable.»

Dena den, zure artikuluari atxikita, iruditzen zait askotan errazegi goraipatzen dugula gure lurralde maite honetako “miraria”, gehiegizko harrokeria batez. Bai, egindako bideaz harro egotea zilegi da, baina onar dezagun, apaltasunez eta errealismoz, gatozen tokitik gatozela, dena dugula irabazteko, eta, alde horretatik, ez dela hain miragarria Araban aurrera egitea beste batzuk atzeraka doazen une berean. Gure egoera lehen baino askoz hobea izanda ere, oso-oso prekarioa da. Asko falta zaigu, oraindik, atzeraka bide doazen Gipuzkoako eta Bizkaiko herri askotako eskola-patioetan bezala, haurrak jolasean euskaraz normal-normal entzuteko.

azarramendi 2016-11-08 13:21 Erantzuna | #2

Eztabaida sortzea nuen helburu pardelen inguruko artikulua idatzi nuenean, eta, batez ere twiterren izandako oihartzuna kontuan izanda, helburua lortuta dagoela esango nuke. Egia esan kongresu oso bat beharko genuke gai honen inguruan, baina momentuz behintzat, artikulu eta mezu trukaketan geratuko garela uste dut.
Saku sakona da hau eta alderdi ugari ukitzen ditu, Martinek dioen bezala, baina nahaste borraste bat ez dut ikusten nik: maileguak, interferentziak, kode-aldaketak, erregistro-mailak, euskalkiak-estandarra…hari bereko kontuak direla esango nuke!
Beraz, hona nire erantzuna Asierrek egindako artikuluari:
Ezer baino lehen esan behar dut titulu apokaliptikoegia aukeratu duela. Nirea probokatzailea zen, onartzen dut, baina “euskara salbatu euskara desagerraraziz” horrek agerian uzten du nik salatu nahi nituen jarreren argudio gogorrenetako bat: “edozer onartzen badugu, euskara desagertuko da”. Lasaitu gaitezen, euskara ez dugu desagerraraziko, ezta pidggin bilakatuta erdaretan diluituko ere.
Bigarrenik, Asierrek nirea euskara salbatzeko enegarren saiakera dela dio. Ez da, ez, proposamen mailara heltzen nirea. Ustezko zuzentasun eta jatortasunaren defentsaren izenean zabalduegi dauden jarrera batzuen inguruko hausnarketa bultzatzeko asmo xume bat baino ez. Eta euskara salbatzeko baino, hiztunak salbatzeko egindakoa dela esango nuke, izan ere, etengabe zuzentzen eta kritikatzen ditugun hiztun horiek erraz daukate gaztelaniara pasatzea, eta ondorioz, hiztun izateari uztea.
Ildo horretatik, ez jarri nire ahoan euskararena denik errua. Nik euskaldunongan oso hedatuta dagoen jarreretan jarri dut lupa, ez euskararengan. Euskarak baditu-eta egoera berrietara egokitzeko eta eboluzionatzeko moduak.
Asierrek dio “gaztelaniaren betaurrekoak” jantzita konpondu nahi ditudala euskararen gabeziak. Ez dakit hori ere non irakurri duen nire artikuluan!
Ondoren Asierrek bere burua aurrez zuritzen du, bera ez dela garbizalea esanez, Librezale bezalako lantaldeetan dagoela.. (ez diot loturarik ikusten!). Baina ohikoa da “ni ez naiz X zalea baina…” hori. Jarraian sukaldaturen aldekoa dela! Eta zergatik bata bai eta bestea ez? Zergatik diozu twiterren txizatu gaztelaniatik hartua dela eta sukaldatu ez? Txizatu estigmatiztua dagoelako.
Kakaztu hitzaz diozuna ere harrigarria egiten zait: kaletik lokatzez beteta etortzea bai da kakaztuta, baina kakaz beteta balitz ez? Aiba! Ba ez dut ulertzen. Egia da kakaztuk beste adiera bat ere hartu duela: nahasi, gaiztotu… (giroa adibidez), baina jatorrian “kakaz beteta” dela esan daiteke, ezta? Kaltzontziloa txizatuta dago esatea, txizaz beteta, txizak bustita (baina guztiz…) adierazteko, ez da balekoa? Erdaratik hartu dugu? Ez dut oso ondo ulertzen!
Ingeleseko adibideekin ere ez duzula asmatu esango nuke. Izan ere, ingelesak zerbaitetan trebeak badira aditzak asmatzen dira. Horretan malgutasuna badute eta guk ere kopiatu ahal izango genuke.
Eskerrik ez duzu aipatzen eta eskerrak hobeto ikusiko zenuke. Eskerrak esaldi adierazkorretan erabili ohi da; ez da erabiltzen (nik ez dut entzun) eskerrak emateko. Eskerrik laburketa bat da. Gaztelaniazko “gracias” ikusten duzu atzean? Edo merçi, edo thanks… Egia da partitiboa atzean geratzeak zeozer eskatzen duela, baina esango nuke fosilizatuta geratuko dela, eta ez da ezer gertatzen. Horrek ez du euskara galbidera eramango, lasaaaiii.
Eskez ari garela ere, ez dago arriskurik: bueno, bale, aiba, sikieran… eta horrelako asko erabiltzen ditugu eta ez da ezer gertatzen. Bai, gehienak gaztelaniakoak dira eta iparraldean ez dira erabiltzen, baina iparraldean beste batzuk. Iparralde/hegoalde arazoa ez da bakoitzak iturri batetik edatea, elkarren arteko kontaktu falta baizik.
Gogorra egiten zait esatea “ euskaraz ari direla uste duten euskaldun zahar askok…”. Min handia egin du bizkaieraz ari zenari barre egitea erdaratik hartutako hitzak erabiltzeagatik. Euskara ez dela, euskara zikina dela… Hori jarrera linguistikoa ez bada… Nor da nor euskara zer den eta zer ez den esateko? Mesedez!
Araban euskarazera gutxiago joan eta Arabako Alea gehiago irakurri” diozu. Lehenengoaz ez dut ezer esango. Alea irakurtzeaz bai. Alea bezalako eskaparateak dira behar ditugunak, irratiak, ikusentzuleak izango dituzten telebista erakargarriak (ez etb 3 bezakalkoak)… Eredu aberatsak erakusleihoan jartzen lagunduko duten tresnak, euskararen presentzia bermatu eta zabalduko duten bitartekoak. Hortxe dago gakoa.
Pardelaren artikulua nire barne filologoak dikatutako artikulua dela dio. Ez horixe, soziolinguistikatik eta pragmatikatik gehiago dauka filologiatik baino.
Azkenik, abertzaletasunaren kontuan sartu ere ez naiz egingo. Nik hizkuntza librean ahi dut herri libre batean. Jarrera lingusitikoetatik politikoetarako saltoa egitea ere ohikoa izaten da.
Bukatzeko zenbait kontu botako nituzke, horiek ere polemika bila:
Txizatu lekeitiarrek erabilita, ez luke izango duen estigma.
Eske bezala “bale”, bueno eta beste hainbat ditugu, baina ez ditugu borrokatzen.
Eskerrik gogorra egiten zaigu (niri ere bai) baina euskaldun-berriek bezala, gazte askok erabiltzen dute idatzizko erregistro ez formaletan eta, seguru nago, ahozkora hedatuko da. Ez gaitezen egoskor jarri horrelakoen kontra eta jar dezagun indarra jarduera egoki, aberats eta erakusgarriak erakusleihoan jartzen. Eta batez ere, ez izan beldurrik garbizale bat barruan dugula onartzen.
Pardelak fardela beharko luke Euskaltzaindiaren arabera baina ez du inork hori kritikatu, jeje
Egin dezagun eztabaida positiboan.

Erabiltzailearen aurpegia Asier Sarasua Garmendia 2016-11-08 16:26 Erantzuna | #3

Martín:
Onartzen dut kritika, batez ere Arabaz eta euskaldunberri/euskalduzahar kontuez aritu naizenean. Baina nire iritzia eguneroko harremanetan izan ditudan pertzepzioetan oinarritzen da. Badakit orokortu egin dudala, eta agian zure esperientziak beste batzuk izango direla.

Argitu nahi dut euskaldunzaharrez ari naizenean, nire jaioterria den Zornotzako egoera izan dudala buruan. Gasteizen nagoenean, euskaldunberri bat euskaraz entzuten dudan bakoitzean (are gehiago euskal abertzalea ez dela dakidanean), botila erdi beterik ikusten dudan bezala, Zornotzara noanean euskaldunzahar bat erdaraz entzuten dudanean (are gehiago oso "abertzaletzat" badu bere burua, berdin zait eskuinekoa zein ezkerrekoa), botila erdi hutsik ikusten dut.

Eta Zornotzako euskaldunzahar ustez abertzale erdalzaleak ez dira hasiko euskaraz hitz egiten "eske txizatu egin da" euskara dela onartzeagatik; beren ustezko abertzaletasunak euskara erabiltzeko ipintzen zizkien marra gorriak dagoeneko gainditu dituzte, bide osoa egin dute eta zuzenean gaztelaniaz aritzen dira.

Erabiltzailearen aurpegia Asier Sarasua Garmendia 2016-11-08 17:58 Erantzuna | #4

Arkaitz:

Lerro artean erantzungo dizut.

- "Ezer baino lehen esan behar dut titulu apokaliptikoegia aukeratu duela. Nirea probokatzailea zen, onartzen dut, baina “euskara salbatu euskara desagerraraziz” horrek agerian uzten du nik salatu nahi nituen jarreren argudio gogorrenetako bat: “edozer onartzen badugu, euskara desagertuko da”. Lasaitu gaitezen, euskara ez dugu desagerraraziko, ezta pidggin bilakatuta erdaretan diluituko ere."

Ia 50 urte ditut, eta ikusi dut euskara desagertzen familia osoetan hamarkadaz hamarkada nire jaioterrian, Zornotzan. Euskararen desagerpenarena ez da hipotesi bat, uneoro gertatzen den zerbait da. Prozesua antzekoa da beti: euskara egitetik euskara-gaztelania pidgin bat egitera igarotzen dira familiako batzuk (gehienetan gazteak), edo zuzenean gaztelaniaz egiten dute eta gurasoei euskaraz; gero gurasoak ere pidginez aritzen dira; azkenean gaztelania hutsez egiten dute osorik, "agur" batzuk tartean sartuta.

Aitortzen dut ni Zornotzan bizi nintzenean gertatutakoez ari naizela, agian orain beste modu batekoak dira kontuak. Zuk ez duzu fenomeno hori behatu?

- "Bigarrenik, Asierrek nirea euskara salbatzeko enegarren saiakera dela dio. Ez da, ez, proposamen mailara heltzen nirea. Ustezko zuzentasun eta jatortasunaren defentsaren izenean zabalduegi dauden jarrera batzuen inguruko hausnarketa bultzatzeko asmo xume bat baino ez. Eta euskara salbatzeko baino, hiztunak salbatzeko egindakoa dela esango nuke, izan ere, etengabe zuzentzen eta kritikatzen ditugun hiztun horiek erraz daukate gaztelaniara pasatzea, eta ondorioz, hiztun izateari uztea."

Ez dut ulertzen zer den 'hiztunak salbatzea'; ez bada, pertsonek euskara hitz egiten jarrai dezaten saiatzea. Alegia: euskara salbatzea.

Bestalde, nire ingurunean jendeak eskertu egiten dit euskaraz zerbait gaizki esan eta zuzentzen badiet, oso astuna ez banaiz, jakina. Nire ustez, aitzakiatik gehiago dago norbaitek esaten badu gehiegi zuzentzen diotela euskaraz ari denean, eta horregatik egingo duela gaztelaniaz.

- "Ildo horretatik, ez jarri nire ahoan euskararena denik errua."

Esan dut zure ustez euskara aldatu egin behar dela. Beraz, euskaran bertan ikusten duzula akatsa.

- "Asierrek dio “gaztelaniaren betaurrekoak” jantzita konpondu nahi ditudala euskararen gabeziak. Ez dakit hori ere non irakurri duen nire artikuluan!"

Zure artikuluaren izenburuan bertan: 'Pardela aldatu diot, eske txizatuta egon da! Eskerrik!'

- "Ondoren Asierrek bere burua aurrez zuritzen du, bera ez dela garbizalea esanez, Librezale bezalako lantaldeetan dagoela.. (ez diot loturarik ikusten!). Baina ohikoa da “ni ez naiz X zalea baina…” hori. Jarraian sukaldaturen aldekoa dela! Eta zergatik bata bai eta bestea ez? Zergatik diozu twiterren txizatu gaztelaniatik hartua dela eta sukaldatu ez? Txizatu estigmatiztua dagoelako."

Nik ez dut esan sukaldatu ez dagoela gaztelaniatik hartuta (ezta kontrakoa ere). Goian eman ditut nire arrazoiak sukaldatu hitzaren alde, eta ez txizatu hitzaren alde. Bat gehiago emango dizut, eta hau Euskaltzaindiak maileguak onartzeko orduan jarraitzen zituen irizpideez tokiren batean irakurri nuen (ez dut gogoan non): "Begiratu gainerako hizkuntzek zer egiten duten". Ongi ulertu: gainerako hizkuntzek, ez gaztelaniak. "Txizatu" hitzaren baliokidea gaztelanian bai existitzen dela, baina ingelesez berriz euskararen parekoa dugu: "he peed his pants" (gainerako hizkuntzetan ez dakit); "sukaldatu" hitzaren parekoa, berriz, badago bai gaztelanian, bai ingelesean ("to cook") bai frantsesean ("cuisiner").

- "Kakaztu hitzaz diozuna ere harrigarria egiten zait: kaletik lokatzez beteta etortzea bai da kakaztuta, baina kakaz beteta balitz ez? Aiba! Ba ez dut ulertzen. Egia da kakaztuk beste adiera bat ere hartu duela: nahasi, gaiztotu… (giroa adibidez), baina jatorrian “kakaz beteta” dela esan daiteke, ezta?"

Nire ingurunean (Gasteizen eta Zornotzan) ez dut inoiz entzun "kakaztuta" egotea "praketan kaka egitea" denik. Bideak kakaztuta egon daitezke (lehen, orain asfaltatuta daude) edo umeak (oso zikin dagoen tokiren batean jolasten egon badira).

- "Ingeleseko adibideekin ere ez duzula asmatu esango nuke. Izan ere, ingelesak zerbaitetan trebeak badira aditzak asmatzen dira. Horretan malgutasuna badute eta guk ere kopiatu ahal izango genuke."

Euskarak badauka ingelesak daukan malgutasun bera hitz berriak sortzeko, eta izatez sortzen ditu; eta ezin dituenean sortu, maileguan hartzen ditu. Baina artikuluan bertan, hemen goian, esan nuen bezala "free" kasuarekin, ingelesez maileguak soilik hartzen dituzte beharrezko dutenean. Ez badute behar ("eske" ez dute behar), ez dituzte hartzen.

- "Eskerrik ez duzu aipatzen eta eskerrak hobeto ikusiko zenuke."

Esan dut "Eskerrak" esan izan bazenu, gutxienez eztabaida izan genezakeela.

- "Egia da partitiboa atzean geratzeak zeozer eskatzen duela"

Hooorixe...

- "Gogorra egiten zait esatea “ euskaraz ari direla uste duten euskaldun zahar askok…”. Min handia egin du bizkaieraz ari zenari barre egitea erdaratik hartutako hitzak erabiltzeagatik."

Ni Zornotzakoa naiz jaiotzez, eta han bizi izan naiz 26 urte bete arte. Ez dakit nondik atera duzun ideia hori. Nork egiten dio barre nori "bentanie" esateagatik? Egoera horri arrunta al da? Gutxitan ikusi dut. Bai ikusi dudala batuaz alfabetatutako haurrak nagusien hitz batzuk zuzentzen... baina uste al duzu hori dela pertsona horiek euskara baztertzeko arrazoia? Nik ez dut uste: arrazoi nagusiak artikuluan bertan aipatu ditut.

- "Euskara ez dela, euskara zikina dela… Hori jarrera linguistikoa ez bada… Nor da nor euskara zer den eta zer ez den esateko? Mesedez!"

Zertaz ari zara? Eztabaida hau oso-osorik sortu da zuk, hain zuzen, zure lehen artikuluan euskarak zer izan behar duen esaten hasi zarelako. Eta orain besteoi aurpegiratzen diguzu gu garela hori egiten dgunak? Nirea zure artikuluari emandako erantzun bat besterik ez da...

- "Araban euskarazera gutxiago joan eta Arabako Alea gehiago irakurri” diozu. Lehenengoaz ez dut ezer esango. Alea irakurtzeaz bai. Alea bezalako eskaparateak dira behar ditugunak, irratiak, ikusentzuleak izango dituzten telebista erakargarriak (ez etb 3 bezakalkoak)… Eredu aberatsak erakusleihoan jartzen lagunduko duten tresnak, euskararen presentzia bermatu eta zabalduko duten bitartekoak. Hortxe dago gakoa."

Ados.

- "Pardelaren artikulua nire barne filologoak dikatutako artikulua dela dio. Ez horixe, soziolinguistikatik eta pragmatikatik gehiago dauka filologiatik baino."

Zure jatorrizko artikuluan ez dut argudio soziolinguistiko bakar bat aurkitu. Ez duzu esan 'Euskaldunek telebista euskaraz gehiago ikusi beharko lukete', edo antzeko zerbait; denak izan dira euskara aldatzeko proposamenak.

- "Azkenik, abertzaletasunaren kontuan sartu ere ez naiz egingo. Nik hizkuntza librean ahi dut herri libre batean. Jarrera lingusitikoetatik politikoetarako saltoa egitea ere ohikoa izaten da."

Twitterren esan nizun bezala: 'Ah egia: euskararen inguruko jarrerak eta jarrera politikoak ez dute zerikusirik /ironicmodeoff/'

- "Bukatzeko zenbait kontu botako nituzke, horiek ere polemika bila:
Txizatu lekeitiarrek erabilita, ez luke izango duen estigma.
Eske bezala “bale”, bueno eta beste hainbat ditugu, baina ez ditugu borrokatzen.
Eskerrik gogorra egiten zaigu (niri ere bai) baina euskaldun-berriek bezala, gazte askok erabiltzen dute idatzizko erregistro ez formaletan eta, seguru nago, ahozkora hedatuko da."

Twitterretik esan nizuna ekarriko dut berriro. Hurrengo estekan nire 12 urteko alabaren Instagram kontuaren mezu batzuk bidali nizkizun:
https://twitter.com/asiersar/status/79573195260...

Uste duzu bere gaztelaniari/ingelesari eboluzionatzen utzi behar diodala, ala uste duzu egiten dituen akatsak zuzendu behar dizkiodala? Nik oso argi daukat ahalik eta ondoen idazten eta hitz egiten ikasi behar duela. Ba gauza bera gertatzen da euskaraz ari denean. Eta horri ez zaio esaten "euskararen eboluzioari trabak jartzea garbizale baten aldetik", baizik eta "hezkuntza".

- "Egin dezagun eztabaida positiboan."

Esaldi hau zurea da: 'Esango nuke, irakurle, goiko tituluak min egiten badizu arazo bat duzula'.

Eta kitto. Eskerrik asko erantzuteagatik eta iritzien trukeagatik.

Patxo 2016-11-08 20:20 Erantzuna | #5

Euskararako onartu eta proposatzen ditugunetatik asko eta asko, sekula ez genituzke onartuko (euskaldunok) españolez jarduteko orduan. Zer esanik ez erdaldunek eurek.
Azarramendi, emaiozu buelta zeure proposamenari eta saiatu euskararako egin duzun proposamenaren antzeko bat erdararako egiten. Bigarren lerroari ekin bezain laster bertan behera utziko zenuke ariketa.
Horra oso egoera arrunta, honakoa nire etxetik bertatik ekarria: nire bikotekidea euskaldunberria da (biba bera!), baina, beste askok bezala, erabaki zuen une batetik aurrera ez zuela bere euskara zertan gehiago hobetu, eta ordutik ez du zentimetro bakar bat ere aurrera egin (ez dakit nola lortzen duen, egia esan...).
Ergatiboari "partikularzki", baina deklinabidearen beste kasu batzuei ere, ostiko franko eman ohi dizkie patxada ikuskarria lagun. Euskaraz lau lerro idatzi behar baditu, nire bila dator bai ala bai, eta horrela... Erabateko "kiroltasunez" aizu!
Alabaina, españolarekin ez da horren "eskuzabal eta irekia", ez horixe.
Aurrekoan ere, gure seme txikia "vamos a ber" idatzita agertu zitzaigun, "vamos a ver" idatzi beharrean.
Nire bikotekidearen erantzuna, hauxe: "Ay qué dolor, qué dolor!!!"
Eta horrela.

Erantzun

Erantzuteko, izena emanda egon behar duzu. Sartu komunitatera!

»» Alta eman edo pasahitza berreskuratu


Twitter ikonoa Facebook ikonoa